ปลาสดไร้สารจากอ่างเก็บน้ำลำตะคอง
เขาใหญ่ เป็นสถานที่ที่อยู่แล้วมีความสุข เป็นเมืองเล็กๆ ไม่วุ่นวาย อากาศสะอาดบริสุทธิ์ ไม่มีมลพิษ มีโอโซนติดอันดับ 1 ใน 10 ของโลก อากาศเย็นสบายตลอดปี สภาพแวดล้อมสวยงามเป็นธรรมชาติ เขียวขจี โดยเฉพาะฤดูฝน มองไปทางไหนเห็นแต่สีเขียวของป่าเขา รู้สึกสดชื่น จิตใจสงบ ร่มเย็น ไม่รุ่มร้อน ผ่อนคลาย ทำให้ชีวิตยืนยาว ไม่เจ็บไข้ได้ป่วย
มีอีกอย่างที่มีความสำคัญมากต่อสุขภาพ นอกจากอากาศและสภาพแวดล้อมแล้วคืออาหารการกิน ปัจจุบันเมืองไทยอาหารเป็นของหาไม่ยาก แต่อาหารที่ดีหาค่อนข้างยาก อาหารที่ดีคืออาหารที่สะอาด ปราศจากสิ่งปนเปื้อนพวกสารเคมี ไม่ว่าจะมาจากขั้นตอนการผลิต เช่น สารกันบูด ยาปฏิชีวนะที่ตกค้างในสัตว์เลี้ยงจากฟาร์ม หรือจากสัตว์น้ำที่เลี้ยงตามแหล่งน้ำโดยทั่วไป หรือมาจากสภาพแวดล้อมที่ไม่สะอาด เช่น ไมโครพลาสติก ล้วนแต่มีผลร้ายต่อสุขภาพของคนกินทั้งสิ้น
เขาใหญ่มีแหล่งอาหารตามธรรมชาติที่สำคัญอยู่ที่หนึ่งคืออ่างเก็บน้ำลำตะคอง เป็นแหล่งน้ำที่สะอาด ปราศจากสารเคมีใดๆ เพราะเป็นน้ำฝนธรรมชาติที่มาจากทิวเขาใหญ่ทั้งหมด ไหลมาลงอ่างเก็บน้ำทางแม่น้ำลำตะคอง โดยไม่ผ่านพื้นที่ทำเกษตรของชาวบ้าน จึงแน่ใจได้ว่าไม่มีสารเคมีทางเกษตรปนเปื้อนมากับน้ำแต่อย่างใด น้ำที่อ่างเก็บน้ำแห่งนี้ใช้เป็นแหล่งน้ำเพื่อผลิตน้ำประปาให้กับตัวเมืองโคราชเกือบทั้งเมือง รวมทั้งผลิตน้ำประปาให้กับตัวเมืองปากช่องด้วยเช่นกัน
อ่างเก็บน้ำลำตะคองแห่งนี้เป็นแหล่งอาศัยของปลาน้ำจืดจำนวนมาก ปลาพวกนี้วางไข่ในฤดูน้ำหลาก ลูกปลากินอาหารจากธรรมชาติและโตขึ้นตามธรรมชาติ จึงเป็นปลาที่สะอาด ปราศจากสารปนเปื้อน สารตกค้างใดๆ เมื่อโตได้ขนาด ชาวบ้านซึ่งเป็นชาวประมงในพื้นที่ก็จับมันมาขายด้วยอุปกรณ์ง่ายๆ เช่น ลอบไม้ไผ่ อวน แห หรือเบ็ด เจ้าหน้าที่ราชการที่ดูแลอ่างเก็บน้ำอนุญาตให้จับปลาได้เฉพาะฤดูที่ปลาไม่ได้วางไข่เท่านั้น คือปีละ 9 เดือน ที่เหลือ 3 เดือนเป็นฤดูวางไข่ คือช่วงน้ำหลาก ห้ามจับปลาเด็ดขาด เป็นการอนุรักษ์พันธุ์ปลาให้อยู่ได้ตลอดไป เมื่อจับได้แล้วชาวบ้านจะนำมาขายกันสดๆ ไม่มีการแช่แข็งแต่อย่างใด ตอนจับขึ้นมาปลาพวกนี้ยังมีชีวิตอยู่ คนซื้อนอกจากจะได้กินปลาที่สะอาดปราศจากสิ่งปนเปื้อนแล้ว ยังได้กินของสดไม่ตกค้าง เหมือนใช้ชีวิตอยู่ในอดีตเมื่อ 50–60 ปีที่แล้ว
ปลาน้ำจืดที่อาศัยอยู่ในอ่างเก็บน้ำลำตะคองโตตามธรรมชาติ ไม่มีใครเลี้ยง มีหลากหลายพันธุ์ หลากหลายชนิด หลากหลายขนาด เมื่อนำมาปรุงอาหารให้รสชาติแตกต่างกันไป รวบรวมเอามาเล่าให้ฟังเท่าที่เห็นวางขายบริเวณริมอ่างเก็บน้ำและริมถนนมิตรภาพช่วงอ่างเก็บน้ำลำตะคอง ได้ตามนี้
ตัวแรก ปลาตะโกก
ปลาตะโกก เป็นปลามีเกล็ด ตัวค่อนข้างใหญ่ โตเต็มที่ยาวประมาณ 60 เซนติเมตร เนื้อไม่ละเอียดมาก แต่ไม่หยาบ ให้รสสัมผัสที่ดี นิยมนำมาทำแกงฉู่ฉี่ พริกแกงจะซึมเข้าเนื้อปลาได้ง่าย ทำให้รสชาติเข้มข้น
อีกหนึ่งเมนูที่นิยมกินกันคือปลาตะโกกต้มยำ ปรุงรสดีๆ รสชาติจะอร่อยมาก เมื่อเคี้ยวเนื้อปลาต้มยำจะรู้สึกฉ่ำน้ำมาก ทำให้ได้รสชาติที่ดี ท่านใดที่ชอบรสจัดก็เอามาทำผัดฉ่าก็อร่อยดี หรือถ้าอยากได้รสชาติจีนๆ หน่อยก็นำมานึ่งซีอิ๊วก็ใช้ได้ ขนาดของปลาตะโกกที่นำมาปรุงอาหารได้อร่อยคือน้ำหนักประมาณ 8 ขีดถึง 1.5 กิโล
ปลาตะโกกอาศัยอยู่ตามแหล่งน้ำขนาดใหญ่หรือแหล่งน้ำไหล เคลื่อนไหวปราดเปรียวว่องไว หากินตามพื้นท้องน้ำ กินทั้งพืชและสัตว์ขนาดเล็ก อายุตามธรรมชาติประมาณ 5–10 ปี อยู่ในสายพันธุ์เดียวกันกับปลาตะเพียน
ตัวที่ 2 ปลาเค้า หรือบางครั้งก็เรียกปลาค้าว
เป็นปลาน้ำจืดขนาดใหญ่ไม่มีเกล็ด เมนูที่นิยมทำมากที่สุดคือปลาเค้าทอดน้ำปลา รสชาติอร่อยมาก เนื้อไม่แน่น ไม่เหนียว แต่ก็ไม่ร่วน พอดีๆ เป็นเมนู signature ของร้านอาหารร้านหนึ่งที่จังหวัดนครสวรรค์ ต้มยำปลาเค้าก็อร่อย เป็นที่ชื่นชอบของหลายๆ คน เจอที่ร้านอาหารร้านไหนต้องสั่งเป็นอย่างแรก ที่จริงปลาเค้าสามารถนำมาปรุงอาหารได้หลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นฉู่ฉี่ ผัดฉ่าก็ได้ อร่อยไม่แพ้เนื้อปลาชนิดอื่น แต่ทั้งหมดก็ขึ้นอยู่กับฝีมือของคนทำนะ
ปลาเค้าชอบอยู่ตัวเดียว กินสัตว์เล็กเป็นอาหาร โตเต็มที่มีขนาดใหญ่ได้ถึง 2 เมตร แต่ขนาดที่นิยมนำมาทำอาหารน้ำหนักประมาณ 1.5 ถึง 2 กิโลกรัม หรือมากกว่านั้นแล้วแต่จะจับได้ มีนิสัยก้าวร้าวดุร้าย ชอบซุ่มตามซอกหินหรือตามพื้นน้ำที่มีโคลนเพื่อโจมตีเหยื่อ เป็นปลาที่หวงถิ่นทำมาหากินมาก
ตัวที่ 3 ปลากดคัง บางทีเรียกสั้นๆ ว่าปลาคัง
เมนูยอดนิยมของปลาคังคือปลาคังลวกจิ้ม กินกับน้ำจิ้มรสจัด อร่อยดี เนื้อค่อนข้างแน่นแต่ไม่เหนียว หนังไม่ถึงกับเหนียว เคี้ยวกรุบๆ คนชอบกันมาก ต้มยำปลาคังก็อร่อยไม่แพ้ใคร
ปลาคังเป็นปลาน้ำจืดขนาดค่อนข้างใหญ่ โตเต็มที่ยาวได้ถึง 1.5 เมตร น้ำหนักมากถึง 100 กิโล ไม่มีเกล็ด เป็นปลากินเนื้อ ส่วนใหญ่ในธรรมชาติจะกินปลาขนาดเล็ก พวกกบและเขียด เป็นปลาที่ไม่ค่อยเคลื่อนไหว เวลาล่าเหยื่อจะใช้วิธีซุ่มโจมตี นิสัยดุร้าย หวงถิ่นที่อยู่อาศัย ขนาดที่นิยมนำมาทำอาหารน้ำหนักประมาณ 1 ถึง 1.5 กิโล อายุประมาณ 1.5 ถึง 2 ปี
ตัวที่ 4 ปลาเนื้ออ่อน
เนื้อปลาอ่อน ละเอียด แต่ไม่เละ รสชาติดีมาก เป็นที่นิยมนำมาปรุงอาหารกันอย่างแพร่หลาย ร้านอาหารส่วนใหญ่ต้องมีเมนูปลาเนื้ออ่อนกันทั้งนั้น เมนูที่คนทั่วไปชอบก็จะเป็นพวกแกงฉู่ฉี่ ต้มยำ ทอดกระเทียม หรือนึ่งซีอิ๊ว เป็นต้น สำหรับปลาชนิดนี้คงไม่ต้องแนะนำอะไรมาก เพราะเป็นที่รู้จักกันอย่างดีอยู่แล้ว ปลาเนื้ออ่อนที่จับได้ที่อ่างเก็บน้ำลำตะคองตัวจะใหญ่มาก มีตั้งแต่ขนาด 7–8 ขีดถึงเกือบ 2 กิโลกรัม สามารถเอามาทำอาหารได้อร่อยกว่าปลาขนาดเล็ก
ปลาเนื้ออ่อนเป็นปลาไม่มีเกล็ด ขนาดโตเต็มที่ตามธรรมชาติยาวได้ 30 ถึง 40 เซนติเมตร ใหญ่สุดที่เคยพบยาวถึง 80 เซนติเมตร มีน้ำหนัก 1.5 ถึง 2 กิโลกรัม เป็นปลากินเนื้อ พวกแมลงน้ำ กุ้งฝอย และปลาขนาดเล็ก อาศัยอยู่ตามแม่น้ำลำคลองและอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ อยู่รวมกันเป็นฝูง ขี้ตกใจ ระแวดระวังตัวสูงมาก คงรู้ตัวว่ามีเนื้ออร่อย
ตัวที่ 5 ปลาบึก
ปลาน้ำจืดขนาดใหญ่ เป็นที่รู้จักกันทั่วไป เมนูที่อร่อยของปลาบึกคือผัดฉ่าและต้มยำ เนื้อปลาบึกค่อนข้างมัน โดยเฉพาะช่วงท้อง เมื่อนำมาผัดฉ่าทำให้อร่อยน่ากินมาก ปลาบึกที่จับได้ที่อ่างเก็บน้ำลำตะคองส่วนใหญ่จะขนาดกลางๆ ไม่ใหญ่มาก แต่ก็ไม่เล็ก เรียกว่าขนาดกำลังกิน เนื้อและหนังไม่เหนียว เมื่อได้ลองแล้วจะติดใจ
ตัวที่ 6 ปลากราย
เป็นปลาพื้นบ้านที่คนไทยนิยมกินกันมานานมากแล้ว ส่วนใหญ่จะนำมาทำทอดมัน เพราะเนื้อปลากรายเมื่อนำมาโขลกจะเหนียว เหมาะกับการทำทอดมันมาก เมื่อทำออกมาได้รสชาติที่ดี ถือว่าเป็นทอดมันที่อร่อยที่สุด ไม่มีปลาชนิดไหนทำทอดมันได้อร่อยเท่า อีกอย่างของปลากรายที่ทำออกมาแล้วอร่อยคือเชิงปลากราย นำมาชุบแป้งทอด เป็นของหากินยาก มีไม่มาก
ปลากรายกินเนื้อเป็นอาหาร ขนาดยาวประมาณ 40–80 เซนติเมตร น้ำหนักสูงสุดประมาณ 15 กิโลกรัม เมื่อเทียบกับขนาดตัวถือว่าน้ำหนักน้อย เพราะปลากรายตัวบางมากจึงมีเนื้อน้อย อยู่กันเป็นฝูงเล็กๆ ตามแหล่งน้ำไหลหรืออ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ อาหารของปลากรายเป็นพวกลูกปลาและปลาผิวน้ำขนาดเล็ก รวมทั้งลูกกุ้ง มีนิสัยดุร้าย ก้าวร้าว หวงถิ่นที่อยู่อาศัย
คนจับปลา
เล่าเรื่องของปลาแล้ว ถ้าไม่พูดถึงคนจับปลาบ้างก็ดูเหมือนจะขาดอะไรไป คนจับปลาส่วนใหญ่เป็นชาวบ้านท้องถิ่นแถวๆ รอบอ่างเก็บน้ำนี่เอง ใช้เรือเล็กๆ อุปกรณ์บ้านๆ พวกแห อวน ลอบดักปลาที่ทำจากไม้ไผ่ เบ็ดราว จับปลาได้ครั้งละไม่มากนัก รายได้ของคนจับปลาก็พอมีพอได้ ส่วนแม่ค้าขายปลาก็เป็นคนในครอบครัวของคนจับปลาหรือญาติๆ กัน เป็นการทำมาหากิน ไม่ใช่เป็นลักษณะธุรกิจเป็นเรื่องเป็นราวแต่อย่างใด เป็นเหตุผลที่ทำให้ปลามีให้จับได้เรื่อยๆ ไม่สูญพันธุ์หรือหมดไปได้ง่ายๆ
ปลาน้ำจืดพวกนี้ส่วนใหญ่หน้าตาของมันจะน่าสงสาร ตอนได้กินมันก็รู้สึกสงสารอยู่บ้างเหมือนกัน แต่พอรู้ว่าพวกมันมีนิสัยดุร้ายก้าวร้าว ความรู้สึกสงสารก็คลายไป กินมันได้อร่อยขึ้น ไม่รู้สึกผิดมาก
อ่างเก็บน้ำลำตะคองเป็นแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ทำให้ปลาที่อาศัยและเจริญเติบโตที่นี่ไม่มีกลิ่นคาวและกลิ่นดิน สะอาด อ้วนท้วนสมบูรณ์ เพราะมีอาหารตามธรรมชาติอยู่มากมาย รสชาติอร่อย ไม่เหมือนปลาที่เลี้ยงตามแหล่งน้ำขนาดจำกัด กินอาหารเม็ดเป็นส่วนใหญ่ รสชาติของมันจึงแตกต่างกัน
ปลาน้ำจืดจากอ่างเก็บน้ำลำตะคองเป็นของดีอีกอย่างของเขาใหญ่ มีรสชาติอร่อย มีประโยชน์กับร่างกาย ไม่มีสารพิษเจือปน ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ เป็นของขวัญจากธรรมชาติที่มีคุณค่าทางโภชนาการอย่างแท้จริง ไม่สามารถหากินได้โดยทั่วไป